Türkiye'de doğurganlık hızı 76 ilde yenileme düzeyinin altında

Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı 2025 yılı doğum istatistiklerine göre toplam doğurganlık hızı 1,42 çocuk olarak gerçekleşti. 2001 yılında 2,38 olan bu oran, 2014'ten bu yana kesintisiz düşüş eğiliminde ve nüfusun yenileme düzeyi olan 2,10'un dokuz yıldır altında seyrediyor. 2025 yılında canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 oldu. İller bazında en yüksek doğurganlık hızı 3,15 ile Şanlıurfa'da, en düşük ise 1,09 ile Bartın'da kaydedildi. 76 ilin doğurganlık hızı yenileme düzeyinin altında kalırken 1,50'nin altındaki il sayısı 2017'deki 4'ten 2025'te 59'a yükseldi. 3 ve üzeri doğurganlık hızına sahip il sayısı ise 2017'deki 10'dan yalnızca 1'e, Şanlıurfa'ya geriledi. Avrupa Birliği'nin 27 üyesi arasında karşılaştırıldığında Türkiye'nin 1,42'lik oranı Bulgaristan'ın 1,72'lik en yüksek değerinin gerisinde, Malta'nın 1,01'lik en düşük değerinin ise üzerinde kalıyor. Türkiye bu sıralamada 11. konumda yer alıyor. AB üyesi ülkelerin ortalaması 1,34 çocuk oldu. Eğitim düzeyine göre bakıldığında en yüksek doğurganlık hızı 2,51 ile ilkokul mezunu annelerde, en düşük ise 1,24 ile yükseköğretim mezunu annelerde gözlemlendi. Kent-kır ayrımında yoğun kentlerde 1,33, orta yoğun kentlerde 1,53, kırsal alanlarda ise 1,75 olarak gerçekleşti. Doğurganlığın yaşça geç dönemlere kaydığı da dikkat çekiyor. 2001'de en yüksek doğurganlık hızı 20-24 yaş grubundayken 2025'te 25-29 yaş grubuna taşındı. İlk doğumdaki ortalama anne yaşı 2001'deki 26,7'den 2025'te 27,5'e yükseldi. Adölesan doğurganlık hızı ise 2001'deki binde 49'dan binde 9'a geriledi. Kaba doğum hızı 2001'deki binde 20,3'ten 2025'te binde 10,4'e indi. Doğumların yüzde 42,8'i annenin ilk çocuğu, yüzde 30,5'i ikinci çocuğu olarak gerçekleşti. Çoğul doğum oranı yüzde 3,3 oldu.