İran: ABD ile mutabakat savaşı tüm cephelerde sona erdirecek

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, son dört saat içindeki gelişmelerin, ABD ve Siyonist rejimin Lübnan dahil tüm cephelerde İran'a karşı yürüttüğü dayatılmış savaşa son vermek üzere İran ile ABD arasındaki mutabakat muhtırasının kesinleştiğini gösterdiğini açıkladı. Bekayi, bu stratejik kazanımın, en gelişmiş maddi imkânlarla donatılmış iki şer aktörünün saldırıları karşısında İran milletinin destansı direnişinin doğrudan bir ürünü olduğunu vurguladı. Bekayi, 110 günlük bu mücadelede hem askeri hem diplomatik alanda vatan savunucularına sağlam bir dayanak olan İran halkının tüm kesimlerinin takdiri hak ettiğini belirterek bu tarihi anda şehit cumhurbaşkanının ve saldırı sırasında şehit düşen tüm büyüklerin ruhuna selam gönderdiklerini ifade etti. Lübnan'da savaşın sona ermesi mutabakatın ayrılmaz parçası Anlaşmanın son adımlarıyla eş zamanlı olarak Siyonist rejimin Lübnan'da bir yerleşim bölgesine düzenlediği terör saldırısında Hizbullah'ın üst düzey komutanlarından birinin ve bir grup vatandaşın şehit edildiğini belirten Bekayi, bu habasete rağmen İran'ın diplomatik odağın bozulmasına izin vermediğini ve bu cinayetin sonunda direniş cephesinin daha fazla birlik ve güçlenmesi için bir fırsata dönüştüğünü kaydetti. Bekayi, ateşkesin sağlanması ve Lübnan'da savaşın sona ermesinin, 19 Ferverdin tarihli kapsamlı savaşı sona erdirme mutabakatının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak İran'ın ciddiyetini ortaya koyduğunu, gelecekteki gelişmeleri dikkatle izleyeceğini ve karşı tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almak için tüm stratejik araçlarını kullanacağını belirtti. İran ve Umman Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi sağlayacak Bekayi, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin güvenliğini birlikte sağlayacağını açıkladı. Bekayi, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin İran açısından büyük önem taşıdığını ve son aylarda alınan tedbirlerin uluslararası hukuka uygun olduğunu belirtti. İran ile ABD arasındaki mutabakat zaptına göre İran'ın, kıyı devleti sıfatıyla Umman'la iş birliği ve ilgili taraflarla istişare içinde stratejik su yolundaki gemilerin güvenli geçişini sağlayacağını ifade etti. Bekayi, denetim ve koruma önlemlerinin karşı tarafın yükümlülüklerine paralel şekilde uygulanacağını ve İran'ın egemenlik konumunun korunacağını kaydetti. İran'ın yalnızca geçiş ücreti almayı amaçlamadığını belirten Bekayi, İran ve Umman tarafından sunulacak seyrüsefer, çevrenin korunması ve gemi sigortası hizmetlerine ilişkin ücretlerin belirleneceğini ve tahsil edileceğini bildirdi. Lübnan'ın ulusal egemenliğine saygı esas unsurlardan Son mutabakat muhtırasında "Lübnan" isminin üç kez zikredilmesinin, bu ülkenin uzlaşı sürecindeki stratejik konumunu gösterdiğini ifade eden Bekayi, "Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona ermesi" ifadesinin ve "Lübnan'ın egemenliğine, ulusal hâkimiyetine ve toprak bütünlüğüne saygı" vurgusunun, bu uluslararası taahhüdün hukuki çerçevesini açıkça çizdiğini söyledi. Anlaşmanın diplomatik boyutuna ilişkin ayrıntılar yakında paylaşılacak Bekayi, Cenevre toplantısının başlamasından önce bölge ve komşu ülkelere yönelik bir ziyaret programının gündemde olduğunu, kesinleşmesinin ardından ayrıntılarının duyurulacağını belirtti. Mutabakat muhtırasının imzalanma yöntemi ve mekanizmasına ilişkin nihai kararın bugün ve yarın içinde verileceğini ve sonuçların resmi olarak açıklanacağını ifade etti. ABD tüm yaptırımları kaldırmakla yükümlü Bekayi, İran'ın bloke edilmiş varlıklarının serbest bırakılması ve savaş zararlarının tazmininin mutabakat muhtırasındaki iki önemli ekonomik öncelik olduğunu ve ABD'nin bunları uygulamayı taahhüt ettiğini söyledi. İran'ın kendi varlıklarına erişimi yasal hakkı olarak gördüğünü ve bu yasa dışı savaşın zararlarının tazminini kararlılıkla sürdüreceğini vurguladı. Bu muhtıraya göre ABD'nin tüm birincil ve ikincil yaptırımları, Güvenlik Konseyi kararlarını ve Ajans kararlarını kaldırmakla yükümlü olduğunu belirten Bekayi, söz konusu nükleer ve ekonomik konuların ayrıntılarının nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 gün içinde kesinleşeceğini kaydetti. Bu mutabakat muhtırasının Cuma günü imzalanmasıyla birlikte İran'ın petrol, petrol türevleri ve petrokimya ürünleri satışına yönelik tüm kısıtlamaların derhal kaldırılacağını ifade etti. ABD'ye güvensizliğin tarihsel kökeni Bekayi, dayatılmış savaşın başlamasından yaklaşık 108 gün geçtikten sonra, karşı tarafın İran'ın altyapısını ve medeniyetini yok etme iddiasında bulunduğu koşullarda tüm cephelerde savaşı sona erdiren mutabakatın nihayet kesinleştiğini söyledi. İran milletinin ABD yönetiminin 1953 yılı dahil tarihsel olaylara dayanan uzun süreli engellemelerine yönelik güvensizliğinin köklü olduğunu ve son mutabakatın yalnızca gerilimi azaltma yolunda bir ilk adım olarak değerlendirildiğini belirtti.