AB, Avrupa'dan kalkan tüm uçuşlara bilet başına 45 euro karbon bedeli getirebilir

Avrupa Birliği, bloktan kalkış yapan uçuşlara karbon maliyeti uygulanmasını değerlendiriyor. Planın, yüksek yakıt fiyatlarıyla mücadele eden havayolu şirketleri üzerinde ek baskı yaratması ve ABD başta olmak üzere ticaret ortaklarının tepkisini çekmesi bekleniyor. Konuya yakın üç yetkilinini Financial Times'a verdikleri bilgilere göre, AB Komisyonu, teklifi salı günü sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapılacak toplantıda gündeme getirecek. Aynı toplantıda AB Emisyon Ticaret Sistemi'nin kapsamlı gözden geçirme sürecinin ana hatları da paylaşılacak. Mevcut sistem sadece AB içi uçuşları kapsıyor AB Emisyon Ticaret Sistemi, sera gazı emisyonlarına azalan bir üst sınır koyarak şirketleri karbon azaltıcı yatırımlara yönlendirmeyi amaçlayan bir kota ve ticaret mekanizması olarak işliyor. Şirketlerin karbon salımlarını karşılamak için izin satın alması ya da elinde tutması gerekiyor. Halihazırda sistem yalnızca AB içi uçuşları kapsıyor. Buna göre Dublin-Paris uçuşları karbon maliyetine tabi tutulurken, Paris-New York uçuşları muaf tutuluyor. AB yetkilileri ise havayolu emisyonlarını azaltmaya yönelik alternatif çabaların sonuç vermemesi nedeniyle sistemin bloktan kalkan tüm uçuşlara genişletilmesi gerektiğini savunuyor. Bir AB yetkilisi, "Yapmak istediğimizi anlatacağız ve sektörün buna nasıl baktığını dinleyeceğiz" dedi. Havayollarından itiraz bekleniyor Düşük maliyetli havayolu şirketleri Ryanair ve easyJet, mevcut ETS uygulamasını daha önce eleştirerek bunun tüketicileri AB dışındaki tatil destinasyonlarına yönlendirdiğini savunmuştu. Şirketler, ETS ve sürdürülebilir yakıt kurallarının Türkiye'de tatili Yunanistan'a kıyasla belirgin şekilde daha ucuz hale getirdiğini öne sürüyor. Uzun menzilli hatlardan kârının büyük bölümünü elde eden British Airways ve Air France gibi şirketlerin de bloktan kalkan uzun uçuşlara karbon maliyeti getirilmesine karşı çıkması bekleniyor. Teklifin zamanlaması da hassas bulunuyor. Orta Doğu'daki savaş nedeniyle jet yakıtı fiyatlarının sert yükseldiği bir dönemde gündeme gelen planın, daha önce ETS'nin genişletilmesine karşı çıkan ABD gibi ortaklardan tepki görmesi muhtemel. Bir AB yetkilisi, "AB'nin yapmaya hakkı olan şeyi yapıyoruz ama bunun jeopolitik hassasiyetlerinin tamamen farkındayız. Kolay olmayacağını biliyoruz" dedi. Bilet başına maliyet 45 euroya çıkabilir Çevre örgütleri uzun süredir ETS'nin bloktan kalkan uçuşları da kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyor. Ulaşım ve Çevre adlı düşünce kuruluşuna göre havacılık, enerji kaynaklı küresel emisyonların yalnızca yüzde 3'ünü oluştursa da Avrupa'da sektörün karbon salımı 2005'te ETS'nin başlamasından bu yana yüzde 30 arttı. Aynı dönemde diğer sektörlerde emisyonlar geriledi. Kuruluşun hesaplamasına göre ETS bugün AB içi bir uçak biletine ortalama 7 euro ek maliyet getiriyor. Sistemin bloktan kalkan tüm uçuşlara yayılması halinde ortalama ek maliyet bilet başına 45 euroya çıkabilir. Bu durumda 2030'a kadar AB ve üye ülkelere sağlanacak gelirin 17 milyar euroya ulaşabileceği tahmin ediliyor. AB daha önce de bloktan kalkan uçuşları ETS kapsamına alacak bir yasa çıkarmıştı, ancak ABD ve diğer ülkelerin güçlü itirazları nedeniyle uygulama defalarca ertelendi. Son uzatmanın yıl sonunda sona erecek olması, tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.