AB, şirketleri Çin dışındaki tedarikçilerden alım yapmaya zorlayacak
Zeynep Çelik · Pzt 18.05.2026 07:55
Avrupa Birliği, Çin'e bağımlılığı azaltmak amacıyla Avrupalı şirketleri kritik parçaları en az 3 farklı tedarikçiden almaya zorlayacak yeni kurallar hazırlıyor.
Avrupa Birliği, Çin'e bağımlılığı azaltmak amacıyla Avrupalı şirketleri kritik parçaları en az 3 farklı tedarikçiden almaya zorlayacak yeni kurallar hazırlıyor. Konuya yakın iki AB yetkilisinin Financial Times'a verdikleri bilgilere göre yeni düzenleme, kimya ve endüstriyel makine gibi kilit sektörlerde faaliyet gösteren şirketleri etkileyecek. Söz konusu sektörler, ucuz Çin ithalatındaki artıştan şikayet ederken, planların Pekin'in kritik teknolojilere yönelik ihracat kısıtlamalarına yanıt olarak gündeme geldiği belirtildi. Hazırlanan yasa ile tek bir tedarikçiden yapılabilecek alımlara yaklaşık yüzde 30 ila yüzde 40 arasında bir tavan getirilmesi öngörülüyor. Kalan bileşenlerin ise aynı ülkeden olmamak kaydıyla en az 3 farklı tedarikçiden temin edilmesi gerekecek. Yetkililer, AB Ticaret Komiseri Maros Sefcovic'in, birliğin günlük 1 milyar euroluk ticaret açığını azaltmayı ve şirketleri Çin'in "ticareti silah olarak kullanmasına" karşı korumayı hedeflediğini söyledi. Geçen yıl Pekin'in nadir toprak mıknatısları ve diğer bileşenlerin ihracatına kontrol getirmesinin ardından bazı Avrupa otomotiv üretim hatlarının durduğu belirtildi. Aynı yetkililere göre Sefcovic, Avrupa üreticilerini sarsan Çin kaynaklı kimyasal ve makine ithalatındaki sert artışı durdurmak için cezalandırıcı tarifelerde de hızlı adımlar atmayı planlıyor. Üst düzey bir Komisyon yetkilisi, birçok alanda Çin'den yapılan ihracata giderek bağımlı hale gelindiğini belirterek, bağımlılıkların bir maliyeti olduğunu ve bu nedenle çeşitlendirme çabalarının artırılması gerektiğini söyledi. Yetkili, Çin'in üretim sanayisine yaptığı büyük yatırımların ve IMF tarafından da dile getirilen yüksek sübvansiyonların AB'nin sanayi tabanı açısından acil tehdit oluşturduğunu ifade etti. Çin hükümeti ise sanayi politikasının boyutunun abartıldığını savunarak, AB'nin "adil rekabet" söylemi altında korumacılık yaptığını öne sürdü. AB yetkilileri, planların henüz erken aşamada olduğunu ancak 29 Mayıs'ta Çin'e ayrılmış bir Komisyon toplantısında sunulacağını belirtti. Komiserlerin onay vermesi halinde, ayrıntılı teklifin haziran sonundaki AB liderler zirvesinde gündeme gelebileceği kaydedildi. İkinci bir yetkili, düzenlemenin yalnızca Çin'i kapsamayacağına dikkat çekerek, helyumun büyük ölçüde ABD ve Katar'dan, kobaltın ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Endonezya'dan geldiğini söyledi. AB'nin 70'ten fazla ülkeyle olan serbest ticaret anlaşmaları ağını kullanarak üreticilerle yatırım ve tedarik zinciri ilişkilerini güçlendirmeye çalışacağı belirtildi.