ABD-İran geriliminde kritik diplomasi trafiği: 4 Kasım için saldırı iddiası

ABD ile İran arasında doğrudan müzakerelerin yeniden başlatılması ve olası bir askeri tırmanışın önlenmesi amacıyla Katar'ın yürüttüğü diplomatik girişimler hızlandı. Katarlı arabulucuların cuma günü Tahran'da 12 saatten fazla görüşme gerçekleştirdiği, temasların cumartesi günü Doha'da devam edeceği bildirildi. Diplomatik kaynaklar görüşmelerde olumlu ilerleme sağlandığını belirtirken, ABD'nin 4 Kasım'da İran'a yönelik yeni askeri saldırılar düzenleyebileceği iddia edildi. Katar karşılıklı adımlar içeren anlaşma üzerinde çalışıyor Diplomatik kaynaklara göre Katarlı arabulucular, Tahran'daki görüşmeler boyunca Beyaz Saray ile düzenli temas halinde kaldı. Bir kaynak, olumlu ilerleme sağlandığını ancak ABD ile İran arasında anlaşmaya varılması için görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Katar, tarafların birkaç gün içinde uygulanabilecek karşılıklı adımlar üzerinde uzlaşarak İran'ın nükleer programı ve diğer konularda doğrudan müzakerelere dönmesini sağlamaya çalışıyor. Washington ve Tahran'ın koşulları uzlaşmayı zorlaştırıyor ABD'li bir yetkiliye göre görüşmelerin önündeki temel engel, tarafların müzakerelere yeniden başlamak için farklı ön koşullar ileri sürmesi. Trump yönetimi İran'ın nükleer programında taviz vermesini isterken, Tahran öncelikle ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasını, dondurulan fonları serbest bırakmasını ve petrol satışlarına izin vermesini talep ediyor. Katar, güven artırıcı bir adım olarak İran'ın saldırılarda hasar gören nükleer tesislerine Birleşmiş Milletler denetçilerinin erişimine izin vermesini sağlamaya çalışıyor. ABD'nin buna bazı yaptırımları hafifleterek karşılık vermesi öngörülüyor. ABD'nin 4 Kasım'da yeni saldırılar düzenleyebileceği iddiası Üç üst düzey Körfez yetkilisine göre Trump yönetimi, bölgedeki müttefiklerini 3 Kasım'daki ABD ara seçimlerinin ardından, 4 Kasım'da İran'a yönelik kısa süreli ancak yoğun yeni bir askeri harekât olasılığına hazırlanmaları konusunda bilgilendirdi. Olası operasyonun İran'ın nükleer programını daha fazla zayıflatmayı veya Tahran'ı anlaşmaya zorlamayı amaçladığı belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump ise cuma günü yaptığı açıklamada, görüşmelerin devam ettiğini ve zamanlarının bulunduğunu söyledi. Trump yönetiminde görüş ayrılıkları bulunuyor ABD'li bir yetkiliye göre Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, mevcut İran yönetimiyle nükleer anlaşmaya varılabileceğine kuşkuyla yaklaşıyor ve yeni saldırıları destekliyor. Başkan Yardımcısı JD Vance ile Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ise müzakerelerin yeniden başlatılmasını istiyor. Hazine Bakanı Scott Bessent'in de ekonomik baskı kampanyasının sonuçlarının beklenmesini savunduğu belirtildi. Türkiye ve Suudi Arabistan diplomasi için ek süre istedi Bölgesel bir kaynağa göre Türkiye, Mısır, Irak, Pakistan ve Suudi Arabistan, ABD ara seçimlerinden önce İran'ı müzakerelere dönmeye çağırdı. Türkiye ve Suudi Arabistan liderlerinin son günlerde Trump'tan diplomatik girişimlere daha fazla zaman tanımasını istediği bildirildi. Buna karşılık İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun, seçimlerin hemen ardından İran'a karşı ortak askeri operasyon düzenlenmesi için Trump'a baskı yaptığı belirtildi. Enerji tesislerine yönelik misilleme riski İran, ABD'nin enerji altyapısına saldırması durumunda Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Bahreyn'deki petrol ve doğal gaz tesislerini hedef alacağı uyarısında bulundu. Olası bir ABD saldırısının İsrail ile birlikte gerçekleştirileceği, İran'ın füze saldırılarıyla karşılık verebileceği ve Hizbullah'ın da İsrail'e yönelik saldırılar düzenleyebileceği değerlendiriliyor. Yeniden başlayan geniş çaplı çatışmaların küresel enerji krizini ağırlaştırabileceği belirtiliyor.